Kazimierz Biskupi, woj. wielkopolskie

Klasztor w Kazimierzu BiskupimKlasztor w Kazimierzu Biskupin

W okresie 12 lipca – 9 sierpnia 2008 roku przeprowadzone zostały badania terenowe w Kazimierzu Biskupim. Wykonawcą badań było Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich w osobie dr Jacka Wysockiego. W badaniach wzięło udział ośmioro studentów UKSW.

dr Wysocki wraz ze studentami UKSWdr Wysocki wraz ze studentami UKSW

Gmina wiejska Kazimierz Biskupi leży we wschodniej części województwa wielkopolskiego, ok. 11 km na północny zachód od Konina. Prawdopodobnie wieś została założona przez Kazimierza Odnowiciela w połowie XI wieku. Kazimierz Biskupi jest jednym z ośrodków kultu Pięciu Braci Męczenników.
Badania prowadzone były na terenie klasztornego kompleksu pobernardyńskiego i kościoła św. Jana Chrzciciela i Pięciu Braci Męczenników. Budowę świątyni ukończono w 1518 roku, a przylegającego doń klasztoru wzniesionego na planie podkowy z niewielkim wirydarzem, dwa lata później. W końcu XVIII w. obiekt odbudowano po zniszczeniach z czasów wojny szwedzkiej. Renowacja w latach 1970-73 nadała świątyni nowoczesny charakter. Obecnie na terenie kompleksu mieści się Wyższe Seminarium Duchowne księży Misjonarzy Świętej Rodziny.

Badania rozpoczęto w wirydarzu i miały one charakter ratowniczy, wyprzedzający zamierzone prace budowlane i ziemne. Na terenie wirydarza pracami objęto obszar 50 m². Na całej powierzchni wirydarza zdjęto w latach ubiegłych warstwę miąższości około 40 cm. Z układu zachowanych nawarstwień należy sądzić, że był to jedynie humus, z ewentualnymi warstwami gruzowymi ze współczesnych remontów klasztoru. W trakcie badań w centrum wirydarza odkryto wkop o powierzchni 2,5 x 2,5 m który wypełniało współczesne gruzowisko z rumoszem ceglano – wapiennym. Wkop zniszczył częściowo starsze nawarstwienia odkryte niżej na terenie wirydarza. Wokół wkopu odsłonięto na całej dostępnej powierzchni wirydarza cmentarzysko szkieletowe rzędowe, wczesnośredniowieczne, kryjące szczątki o najmniej 9 kompletnych lub częściowo zniszczonych szkieletów ludzkich. Niektóre groby zniszczone zostały przez inne wkopy grobowe, niektóre przez wkopy fundamentowe pod architekturę klasztoru z połowy XV w., niektóre przez późniejsze, nowożytne i współczesne wkopy.

Na podstawie odkrytych dość nielicznych elementów wyposażenia grobowego (kabłączki skroniowe, nożyki żelazne), oraz zaobserwowanej stratygrafii cmentarzysko może być wstępnie datowane na przełom XI i XII w.

W obrębie wirydarza dokonano również obserwacji elementów architektonicznych budowli klasztoru, w celu rozpoznania poszczególnych elementów obiektu.
Dwa kolejne wykopy o łącznej powierzchni 34m² założono na zachód od zabudowań klasztornych w obecnym ogrodzie klasztornym. Wykopy nie przyniosły większych efektów.
Wykop o powierzchni 18m² założono wewnątrz tak zwanego „dziedzińca drogi krzyżowej”. W wykopie odsłonięto co najmniej 5 grobów, o różnym stopniu zachowania, również w układzie rzędowym, oraz jedno skupisko kości z wielu osobników, co świadczy o kontynuacji odkrytego w wirydarzu cmentarzyska w kierunku wschodnim.

Odkryto także pozostałości budowli murowanej o nie ustalonej na razie chronologii i przeznaczeniu. Są to południowa ściana fundamentowa z zachowanym częściowo progiem otworu drzwiowego w kierunku południowym, fragment starannie ułożonej posadzki kamiennej, fragment klepiska glinianego, fragment ściany tynkowany i polichromowany lub duży fragment muru. W zasypie gruzowym odkrytych reliktów znajdowały się bardzo duże ilości wyprawy tynkowej z zachowanymi fragmentami polichromii. Polichromie te wystąpiły w pełnej gamie kolorystycznej.

Ponadto przy udziale antropologów dokonano wstępnego rozpoznania stanu zachowania i zawartości krypt znajdujących się pod kościołem. Stwierdzono konieczność pilnej interwencji przynajmniej grzybobójczej.

Rozpoznanie stanu zachowania kryptRozpoznanie stanu zachowania krypt

Kości ludzkie należące do 31-33 osobników, znalezione w trakcie badań wykopaliskowych poddano analizie antropologicznej. Materiał kostny był różnie zachowany. Analiza wskazała na dobre warunki życia pochowanej tu ludności. które przejawiają się w wyższej śmiertelności osób starszych i niewielu zmian chorobowych zaobserwowanych na kośćcu badanych osobników.

Ze względu na niezwykle interesujące wyniki badań w pierwszym sezonie badawczym rysuje się perspektywa kontynuacji badań.

UKSW Wszelkie prawa zastrzeżone © 2015
Informacja o ciasteczkach